آبله چیست؟
آبله یک بیماری ویروسی بسیار حاد است که تمامی نژاد های بز و گوسفند را مخصوصا در فصل تابستان تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری ارتباطی با سن و یا نر و ماده بودن دام ندارد و در انواع دام ها به صورت تاولهایی روی قسمت های مختلف بدن در سطح پوست خصوصاً در نواحی كم مو بدن، مخاط دهان، چشم و گاهی در اندام های داخلی بدن مانند ريه، مخاط و سطح دستگاه گوارش و دیگر اندام هاي داخلی ظاهر می شود. وقتی دامی دچار بیماری آبله می شود وزن، شیر، پشم دام به شدت کاهش میابد.
علائم این بیماری در دام چیست؟
- ضایعاتی مانند جوش در بدن خصوصا در ناحیه چشم
- کاهش اشتها
- ترشح بیش از حد بزاق
- ضعیف شدن دام به طوری که حتی قدرت ایستادن ندارد
بيماري آبله در صورت بروز در بین دام ها بسیار واگيردار بوده و برای بره و بزغاله ها می تواند کشنده نیز باشد.
ميزان واگيري این بیماری در دام هاي حساس، بسيار بالا بوده و گاهي به بيش از 75 در صد نيز مي رسد. ميزان مرگ و میر در دامهاي جوان در گله هاي بدون سابقه واکسیناسیون منظم بين 5 تا 50 درصد متغير بوده و خسارات اقتصادي ناشي از این بيماري خصوصاً در بره ها و بزغاله ها قابل توجه است.
روش های انتقال این بیماری چیست؟
این بیماری تقریبا دو روش انتقال دارد. روش اول که بسیار بدیهی است تماس مستقیم دام های سالم با دام ها و گوسفندان مبتلا به این بیماری می باشد. و روش دوم تماس دام های سالم با لوازم یا غذا هایی که توسط دام بیمار آلوده شده است. البته انتقال ویروس از مادر به جنین نیز یکی دیگر از راههای انتقال ویروس آبله گوسفندی است. این ویروس به صورت غیرمستقیم از طریق بستر، خوراک و آب آلوده نیز میتواند گسترش یابد و دامهای بیشتری را آلوده کند.
بهتر است بدانید که تنها و بهترین روش پیشگیری از بیماری آبله واکسیناسیون می باشد. سعی کنید هنگام واکسیناسیون به همه دام موجود در گله را تزریق کنید و حداقل 2 ساعت قبل و یک روز پس از واکسیناسیون، از جا به جایی آن ها خودداری کنید.
بهترین زمان برای تزریق واکسن آبله اردیبهشت و خرداد است. همچنین بهتر است که بره ها پس از رسیدن به سه ماهگی و همچنین در یک سالگی واکسن دریافت کنند.
واکسن کشته یا غیرفعال بهتر است یا واکسن زنده؟
با توجه به حساسیت برخی از نژادی ها نسبت به واکسن زنده و احتمال درگیری گله به علت زنده بودن ویروس و خطر ایجاد بیماری بهتر است از واکسن کشته یا غیر فعال آن استفاده کرد.
برنامه و زمان مناسب واکسیناسیون با واکسن غیر فعال به چه صورت است؟
در شرایط عادی و در دام هايی كه از مادر ایمن متولد شده اند، تجويز واكسن از 3 ماهگی آغاز و دوز یادآور در شش ماهگی تزریق می شود. در 9ماهگی می توان از واکسن زنده آبله و حتی باز هم از نوع غیر فعال آن استفاده نمود.
درمان دام هاي مبتلا به آبله راه های متفاوتی دارد که شامل استفاده از آنتی بیوتیک ها، ضد التهاب غير استروئیدی، درمان موضعي ضايعات پوستي و درمان هاي حمايتي مانند سرم تراپي ، تجويز ويتامين های تزریقی يا خوراكي و غيره می باشد.
نکات بسیار مفید در پیشگیری از بیماری آبله که باید رعایت کنید.
- اطلاع رساني به كليه دامداران واقع در منطقه از خطر انتشار این بیماری
- جدا سازي دام هاي بيمار از دام هاي سالم ( به مدت 45 روز ) و قرنطینه کردن دام های آلوده
- ضدعفوني کردن جايگاه نگهداري دام های آلوده و وسايل و تجهيزات آنها با استفاده از محلول هاي فنلي 2% بمدت 15 دقيقه
- ازبین بردن بهداشتي لاشه دامهاي تلف شده، ترشحات و وسايل مصرفي آلوده با استفاده از دفن بهداشتي در عمق دومتري ت(رجیحا همراه با آهك) یا سوزاندن كامل آنها.
- رعایت شرایط قرنطینه قبل از خرید دام جدید
- کنترل جابجایی دام و کامیون های حمل دام در نواحی الوده