آنفلوانزا يكي از بيماري هاي خطرناک پرندگان است. عامل اين بيماري ويروس است. ويروس آنفلوانزا، در صورت جهش ژنتيكي به يكي از خطرناكترين بيماري هاي مشترک ميان انسان و حيوان تبديل مي شود.
كساني كه با پرندگان در ارتباط هستند بیشتر از بقیه در معرض ابتلا به اين بيماري قرار دارند. این گروه شامل روستاييان، كاركنان مرغداری ها فروشنده هاي طيور، شكارچيان، دامپزشكان، كاركنان دامپزشكي و كشتارگاه ها، كارگاه هاي پَرشويي و تبديل ضايعات، مراكز توزيع و عرضه مرغ، فروشگاه ها و نمايشگاه هاي پرندگان، و بالاخره تمام مصرف كنندگان می شوند.
پرندگان وحشي و آبزي يكي از عامل هاي مهم انتشار این بيماري اند. البته گراز هl مي تواند ویروس این بیماری را به انسان انتقال دهد.
آنفلوانزای پرندگان چگونه به انسان منتقل می شود؟
- تماس مستقيم با پرندگان آلوده و بيمار
- تماس مستقيم با مدفوع و ترشحات پرندگان و وسايل آلوده آنها
- كشتن و کندنِ پَر طيور و ماكيان آلوده به این ویروس
- تنفس هواي آلوده به این ويروس
- شكار پرندگان يا خريداری پرندگان شكار شده
- مراحل آماده سازي قبل از پخت و خوردن گوشت، چه به صورت خام و چه به صورت نیم پز تخم مرغ و ساير فرآورده هاي خوراکی پرندگان، آلوده باشد.
- استفاده از مواد خوراكي و آب هاي آلوده به فضولات پرندگان
- بازارهاي سنتي فروش پرندگان زنده كه مي توانند سبب انتشار ويروس شوند.
- وجود گراز در كنار پرندگان آبزي و بوم.
با دقت به مواردي كه گفته شد به راحتي می توان راه هاي پيشگيري از ابتلا به اين بيماري را پيدا كرد. هنگام شيوع بيماري، همه ی افراد بايد مراقب باشند تا ويروس وارد بدن آنها نشود.
افرادي كه با هر یک از موارد بالا ارتباط داشته اند، لازم است تا 10 روز مراقب وضعيت سلامتی خـود باشند و در صورت بروز علائم بیماری مانند تب در اين مدت، به پزشک مراجعه كنند.
در مناطق آلوده بايد از هرگونه تماس با پرندگان اجتناب شـود و در صورت اجبار، لازم است از دسـتكش، ماسـك، كـلاه، چكمـه و لباس كار استفاده شود.
نشانه هاي بيماری در انسان چیست؟
نشانه های بیماری در انسان شبيه همان آنفلوانزاي فصلي است ولي بيماري شـديدتر و البتـه خطرنـاك تر است. تب، گلودرد و سرفه، نشانه هاي اصلي و مهم ابتلا به این بيماري اند كه مي توانـد بـا بي اشـتهایی، تهوع، استفراغ، اسهال، احساس كوفتگي (دردهاي استخواني وعضلاني) لرز، سردرد، احسـاس ضعف و خستگي، آبريزش بيني، گرفتگي بيني و عطسه همراه باشد.
در صورت پيشرفت بيماري و درمان نامناسب، ممكن است باعث ورم و چرک كردن شُـشهـا (ذات الريه) شده و در نهایت سبب مرگ انسان شود.
دوره نهفتگي این بيماري، يعني مدتي كه طول مي كشد تا ويروس به بدن وارد شود و انسان را بيمار كند، يك الی دو روز است.
فردِ مشكوک به آنفلوانزای پرندگان علاوه بر داشتن سه علائم تب، گلودرد و سرفه، به نحوي در تمـاس بـا پرنده آلوده، بيمار يا تلف شده بوده باشد.
چگونه از ابتلا به آنفلوانزاي پرندگان جلوگیری کنیم؟
1. هرگز به پرنده بيمار دست نزنيد.
در صورت اضطرار، از دستكش يا حداقل از كيسه نايلوني كاملاً سالم استفاده كنيد و سپس دست هایتان را به مدت 20 ثانيه با آب و صابون بشوييد.
2. در حد امكان از نگهداری پرندگان در خانه خودداري كنيد.
در غير اين صورت آنها را دور از محل زندگي خود نگه دارید. یا اگر برایتان مقدور نیست، برای مدتی در قفس يا حصار نگه داريد.
3. يك نفر مسئول رسيدگي و مراقبت از پرنده بیمار باشد.
اگر به هر صورت در خانه پرنده داريد، يك نفر مسئول رسـيدگي و مراقبت از او باشـد. هنگام تميز كردن قفس يا محل نگهداري آنها حتماً جلوي دهان و بيني خود را با ماسک يا دستمال تميز بپوشانيد و از دستكش استفاده كنيد. پـس از اتمام كار، دسـت و صورت خود را بشوييد.
دقت داشته باشید که كودكان، افراد سالمند و زنان باردار نبايد اقدام به تميز كردن لانه و یا جمع آوری تخم مرغ های پرندگان بیمار كنند.
4. اجازه ندهيد كودكان به ويژه در فصل شيوع آنفلوانزا با پرندگان بومي و زينتي بازي كنند.
در صورتی که حواستان نبود و کودکتان با پرنده بیمار بازی کرد، فوري دست او را با آب و صابون بشوييد.
5. در بعضی مکان ها برایشان غذا نریزید.
براي تغذيه پرندگان آزاد پرواز یا آزادچر، در مكان هايي كه سبب ورود آنها به خانه ی شما مي شود، دانه و غذا نريزيد.
6. در مناطق آلوده، به بازارهاي فروش پرندگان نرويد.
7. ازشكار پرندگان مهاجر و آزادپرواز و خريد و فروش آنها خودداري كنيد.
8. آب و مواد خوراكي خود را دور از دسترس پرندگان بیمار نگه داريد.
9 .هنگام پركني از دستكش استفاده كنيد.
هنگام پركني و مواردی از این دست از دستكش استفاده كنيد. و وسايل كار را بـا آب گرم و مايع ظرفشويي خوب بشوييد.
10. از ذبح و خوردن پرندگان بيمار و مشكوك به آلودگي جداً خودداري كنيد.
11. گوشت و تخم مرغ را خوب بپزید.
گوشت مرغ را پس از آن كه با حرارت 74 درجه سانتيگراد بـه مدت حداقل 20 دقيقه پخته شد سپس مصرف كنيد. زرده و سفيده تخم مرغ هم بايد كامل سفت شود.
12. سطح تخم مرغ های آلوده به خون و مدفوع پرنده را به خوبي بشوييد.
13. تخم مرغ هاي نشسته و گوشت خام پرنده ها را دركنار مواد خوراكي قرار ندهيد.
14. اگر به غذايي كه ميخوريد مشكوك هستيد آن را به خوبي گرم كنيد و یا بپزید.
16. پرنده، گوشت و تخم مرغ را از دستفروش ها نخريد.
17. در مناطق و خانه هايي كه بيماري آنفلوانزاي پرندگان وجود دارد يا مشكوك است، رفت و آمد نداشته باشيد.
18. با فرد بيمار حداقل يك متر فاصله داشته باشيد و بدون دستكش به وسايل آنها دست نزنيد.
19. دست های خود را پس از تماس با وسايل آلوده و افراد بيمار، بشوييد.
بيماري آنفلوانزا، روستاييان و دامداراني را كه با پرندگان در تماس هستند، كارگران مراكز پرورش و كشتارگاه هاي طيور، كاركنان كارگاه هاي پَرشويي و تبديل ضايعات طيور، فروشندگان پرندگان زينتي، شـكارچيان، دامپزشـكان و كاركنان دامپزشكي را بيش تر از ديگران تهديد مي كند.
در صورت سرايت بيماري بـه انسان، به احتمال زیاد كودكان، افراد مسن، افرادي كه بيماري هاي مزمن دارند و زنان باردار را بيشتر تهديد مي کند.
(منبع: وزارت جهاد كشاورزي سازمان دامپزشكی)
برای خواندن دیگر مقالات به مجله سایت ماکی کالا مراجعه کنید.